Cổ phiếu là gì? “Phi thương bất phú” – không kinh doanh buôn bán thì khó giàu. Những nếu chúng ta muốn đầu tư buôn bán hiệu quả thì việc đầu tiên chúng ta phải hiểu về điều mình sẽ làm. Hãy cùng Dinhnghia.vn đi hiểu về cổ phiếu cũng như khi đầu tư cổ phiếu cần lưu ý những gì trong bài viết sau nhé:

1. Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu là một loại chứng khoán xác nhận quyền sở hữu cổ phần của tổ chức phát hành dưới dạng chứng chỉ, hoặc bút toán ghi sổ, xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu từ, khi tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp.

Chứng khoán là khái niệm được dùng khi đề cập đến các sản phẩm tài chính xác nhận sở hữu hợp pháp đối với tài sản hoặc phần vốn của công ty hay tổ chức đã phát hành. Khái niệm chứng khoán bao gồm cổ phiếu, trái phiếu và chứng chỉ quỹ, chứng quyền…

Trong đó, cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền sở hữu cổ phần của tổ chức phát hành. Người nắm giữ cổ phiếu trở thành cổ đông của công ty phát hành, đồng thời là chủ sở hữu của công ty phát hành.

Cổ phiếu là gì?
Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu phải có những nội dung chủ yếu sau đây:

  • Tên, mã số doanh nghiệp và địa chỉ trụ sở chính của công ty phát hành cổ phiếu
  • Số lượng và loại cổ phần;
  • Mệnh giá mỗi cổ phần và tổng mệnh giá số cổ phần được ghi trên cổ phiếu;
  • Số đăng ký sổ đăng ký cổ đông của công ty, và ngày phát hành cổ phiếu để nhận biết đặc điểm của cổ phiếu.
  • Họ, tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, sốCCCD, CMND, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác mà cổ đông là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp hay số quyết định thành lập, địa chỉ trụ sở chính của cổ đông là tổ chức;
  • Tóm tắt thủ tục chuyển nhượng cổ phần
  • Chữ ký của người đại diện hợp pháp và dấu của công ty (nếu có);
  • Các nội dung khác theo quy định tại Điều 116, 117, 118 của Luật doanh nghiệp đối với cổ phiếu của cổ phần ưu đãi.

2. Phân loại cổ phiếu.

Theo Luật doanh nghiệp 2014, dựa vào đặc điểm của cổ phiếu, thì cổ phiếu có hai loại: cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi.

2.1 Cổ phiếu thường

Các cổ đông sở hữu cổ phiếu thường được:

  • Quyền tự do chuyển nhượng
  • Quyền biểu quyết đối với các quyết định của công ty tại Đại hội cổ đông
  • Được hưởng cổ tức theo kết quả kinh doanh và giá trị cổ phiếu đang nắm giữ

2.2 Cổ phiếu ưu đãi

Các cổ đông năm giữ cổ phiếu ưu đãi có quyền hạn và trách nhiệm hạn chế như:

Có ba loại cổ phiếu ưu đãi phổ biến:

  • Cổ phiếu ưu đãi cổ tức: được trả cổ tức cao hơn người nắm cổ phiếu phổ thông nhưng bị loại trừ quyền biểu quyết, dự họp đại hội cổ đông hay đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát.
  • Cổ phiếu ưu đãi hoàn lại: người nắm giữ cổ phiếu này được công ty hoàn lại vốn góp bất cứ khi nào theo yêu cầu của người sở hữu hoặc theo các điều kiện được thoả thuận trước. Nhưng người nắm cổ phiếu này cũng bị loại trừ quyền biểu quyết, dự họp đại hội cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát.
  • Cổ phiếu ưu đãi biểu quyết: là cổ phiếu có số phiếu biểu quyết nhiều hơn so với cổ phiếu phổ thông. Cổ phiếu ưu đãi biểu quyết có các quyền khác như cổ đông phổ thông bao gồm quyền biểu quyết, dự họp đại hội cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, nhưng không được chuyển nhượng cổ phiếu đó cho người khác.

3. Đặc điểm của cổ phiếu

Không có kỳ hạn và cũng không hoàn vốn

  • Cổ phiếu là giấy chứng nhận góp vốn của các cổ đông vào công ty cổ phần nên chỉ có chiều góp vào và không có kỳ hạn hoàn vốn. Nếu công ty rơi vào tình trạng phá sản hay giải thể, cổ phiếu đó sẽ không tồn tại nữa, đồng nghĩa với việc cổ đông sẽ mất đi một phần hay toàn bộ khoản đầu tư ban đầu.
  • Cổ tức không ổn định, phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Cổ tức cổ phiếu thường phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp không ổn định sẽ kéo theo việc cổ tức cũng không cố định. Nếu doanh nghiệp làm ăn phát đạt thì lợi nhuận cao ngược lại doanh nghiệp gặp khó, cổ tức có thể rất thấp hoặc không có. Khi công ty phá sản cổ đông là người cuối cùng nhận được giá trị còn lại từ tài sản thanh lý.

Giá của cổ phiếu biến động rất mạnh

  • Giá biến động nhiều nhất ở trên thị trường thứ cấp. Do giá chịu sự tác động của nhiều nhân tố. Và nhân tố quan trọng nhất đó là kết quả kinh doanh của công ty.
Giá của cổ phiếu biến động rất mạnh
Giá của cổ phiếu biến động rất mạnh

Có tính lưu thông

  • Cổ phiếu là một loại tài sản đặc biệt mà người sở hữu có thể thực hiện nhiều hoạt động liên quan như thừa kế, tặng để thực hiện nghĩa vụ tài chính của mình.

Tính thanh khoản cao

  • Cổ phiếu có khả năng dễ dàng trong việc chuyển hóa thành tiền mặt. Tuy nhiên, tính thanh khoản cổ phiếu phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Thứ nhất là do kết quả kinh doanh của tổ chức phát hành. Thứ hai là mối quan hệ cung – cầu trên thị trường.

Tính tư bản giả

  • Tính tư bản giả của cổ phiếu tức là cổ phiếu có giá trị như tiền nhưng không phải là tiền và chỉ có giá trị khi được đảm bảo bằng tiền. Mệnh giá của cổ phiếu không phản ánh đúng giá trị của cổ phiếu đó.

Tính rủi ro cao

  • Về mặt lý thuyết, khi đã phát hành thì cổ phiếu không đem lại rủi ro cho tổ chức phát hành. Mà rủi ro lúc này sẽ thuộc về chủ sở hữu cổ phiếu. Nguyên nhân là giá trị của cổ phiếu được các nguyên nhân khách quan quyết định.
  • Tính rủi ro của cổ phiếu phụ thuộc vào thông tin và tình hình phát triển của doanh nghiệp cũng như tình hình chính trị của quốc gia và toàn thế giới cũng như tâm lý của các cổ đông nếu họ nắm bắt thông tin không chính xác. Khi cổ phiếu được phát hành, rủi ro lúc này sẽ thuộc về các chủ sở hữu cổ phiếu.
  • Tất nhiên, rủi ro cao thường sẽ đi kèm với kỳ vọng về lợi nhuận lớn. Điều này tạo nên sự hấp dẫn của cổ phiếu cho nhà đầu tư.

4. Đầu tư cổ phiếu là gì?

Đầu tư cổ phiếu (stock investment) hay đầu tư chứng khoán là quá trình người tham gia sử dụng nguồn vốn của bản thân để mua bán cổ phiếu hoặc chứng khoán của một công ty/doanh nghiệp được niêm yết với hy vọng tạo ra lợi nhuận. Lợi nhuận từ việc đầu tư cổ phiếu đến từ sự chênh lệch giá mua vào và bán ra.

Bên cạnh đó, chúng ta còn có hình thức đầu tư cổ phiếu online, các giao dịch cổ phiếu sẽ được thực hiện trực tuyến thông qua các thiết bị điện tử thông minh như laptop, máy tính bảng hoặc điện thoại.

5. Thị trường cổ phiếu là gì?

Thị trường cổ phiếu hay thị trường chứng khoán (stock market) là một tập hợp bao gồm những người mua và những người bán cổ phiếu hay chứng khoán – thứ đại diện cho quyền sở hữu của họ đối với một doanh nghiệp.

Các cổ phiếu (chứng khoán) này có thể bao gồm các cổ phiếu được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán đại chúng hoặc là những cổ phiếu được giao dịch một cách không công khai. Những khoản đầu tư trên thị trường chứng khoán hầu hết được thực hiện thông qua người môi giới chứng khoán và các nền tảng giao dịch điện tử.

6. Hướng dẫn tham gia đầu tư vào cổ phiếu

Muốn tham gia đầu tư cổ phiếu cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Để tham gia đầu tư cổ phiếu, quý khách cần phải mở tài khoản giao dịch tại Công ty chứng khoán.

Bước 2: Chuyển tiền vào tài khoản chứng khoán

Bước 3: Giao dịch và đặt lệnh

Hướng dẫn tham gia đầu tư vào cổ phiếu
Hướng dẫn tham gia đầu tư vào cổ phiếu

THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG THỨC GIAO DỊCH

KHỚP LỆNH ĐỊNH KỲ

Là phương thức khớp lệnh được thực hiện trên cơ sở so khớp các lệnh MUA/BÁN tại một thời điểm nhất định

KHỚP LỆNH LIÊN TỤC

Là phương thức giao dịch được thực hiện trên cơ sở khớp các lệnh MUA/BÁN ngay sau khi lệnh được nhập vào hệ thống

KHỚP LỆNH SAU GIỜ

Là phương thức khớp lệnh chỉ được áp dụng sau phiên đóng cửa trên sàn HNX

Lệnh

ATO

ATC LO MP MOK MAK MTL

PLO

Thời gian

9h00 – 9h15

14h30 – 14h45 9h00 – 11h30

13h00 – 14h45

14h45 – 15h00 9h15 – 11h30

13h00 – 14h45

14h45 – 15h00

Sàn

HOSE

HOSE

HNX

HOSE

HNX

UPCOM HOSE HNX

HNX

Khớp

Cuối phiên ATO/ATC

Khớp ngay khi có lệnh MUA/BÁN với mức giá tương ứng trên sàn

Khớp ngay nếu có lệnh đối ứng chờ sẵn

NGUYÊN TẮC KHỚP LỆNH

Ưu tiên theo thứ tự sau:

1

2

3

Ưu tiên về lệnh

Phiên định kỳ: ATO, ATC

Phiên liên tục: MP, MTL, MOL

Ưu tiên về giá

Mua: giá cao

Bán: giá thấp

Ưu tiên về mặt thời gian cho lệnh được đặt trước

CÁC LOẠI LỆNH

LO (Lệnh giới hạn – HOSE, HNX, UPCOM)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch và có hiệu lực cho đến khi kết thúc phiên giao dịch hoặc cho đến khi lệnh bị hủy bỏ

ATO (Lệnh mở cửa – HOSE)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch và có hiệu lực trong phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa

MP (Lệnh thị trường – HOSE)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch và khớp ngay tại thời điểm đặt lệnh trong phiên liên tục. Nếu lệnh không khớp hết, phần còn lại chuyển thành lệnh LO

MTL (Lệnh thị trường – HNX)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch và khớp ngay tại thời điểm đặt lệnh trong phiên liên tục. Nếu lệnh không khớp hết, phần còn lại chuyển thành lệnh LO

MOK (Lệnh thị trường khớp toàn bộ – HNX)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch, nếu không khớp được toàn bộ, lệnh sẽ bị hủy

MAK (Lệnh thị trường khớp một phần – HNX)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch, lệnh có thể khớp toàn bộ hoặc một phần, phần còn lại sẽ bị hủy sau khi khớp lệnh

ATC (Lệnh đóng cửa – HOSE, HNX)

Lệnh MUA/BÁN được nhập vào hệ thống giao dịch và có hiệu lực trong phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa

PLO (Lệnh sau giờ – HNX)

Lệnh PLO chỉ được nhập vào hệ thống trong phiên giao dịch sau giờ, được khớp ngay khi nhập vào hệ thống nếu có lệnh đối ứng chờ sẵn. Giá thực hiện là giá đóng cửa của ngày giao dịch và không được phép sửa, hủy. Các lệnh PLO không được thực hiện hoặc phần còn lại của lệnh không được thực hiện sẽ tự động hủy.

7. Vì sao nên đầu tư cổ phiếu

Lợi nhuận cao trong dài hạn

  • Khi nắm giữ chứng khoán thực chất là quý khách đang sở hữu một phần doanh nghiệp. Mức lợi nhuận quý khách thu được khi gửi tiết kiệm là cố định và chỉ khoảng 6-7%/năm, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng trung bình của các Công ty trên thị trường chứng khoán là 20%/năm.
  • Việc của bạn là chọn ra những công ty có tiềm năng tăng trưởng cao để mua cổ phiếu của các công ty đó, khi công ty làm ăn có lãi sẽ trả cổ tức cho nhà đầu tư, hoặc khi giá cổ phiếu tăng lên, quý khách sẽ thu được lợi nhuận từ chênh lệch giá mua cổ phiếu và giá bán cổ phiếu.

Chứng khoán là tài sản thanh khoản cao nhất chỉ sau tiền mặt

  • Thanh khoản được định nghĩa là khả năng chuyển đổi thành tiền của một tài sản. Khi buôn bán mặt hàng nào đó, quý khách chỉ có thể tiêu thụ được hàng khi có nhiều người muốn mua hoặc bán những mặt hàng tương tự. Thị trường chứng khoán là nơi tập trung rất nhiều những người mua và bán các mặt hàng chứng khoán. Nhu cầu mua cổ phiếu hay bán của quý khách sẽ được đáp ứng trong thời gian ngắn bởi những người tham gia thị trường (khớp lệnh giao dịch ngay lập tức), chứng khoán của quý khách có thể chuyển thành tiền mặt nhanh chóng.

Chứng khoán là kênh đầu tư linh hoạt

  • Để đầu tư cổ phiếu bạn không cần phải tích lũy nhiều tiền như khi đầu tư BĐS. Bạn cũng không cần phải chờ vài tháng hay vài năm để khoản tiền của bạn sinh lời như gửi tiết kiệm, thời gian tối thiểu mà nhà đầu tư cần để nắm giữ một cổ phiếu là 2 ngày, khi cổ phiếu đã tăng giá như kỳ vọng, quý khách có thể bán bất cứ lúc nào.

8. 5 điểm lưu ý trước khi đầu tư cổ phiếu.

Mệnh giá cổ phiếu

  • Theo khoản 2 Điều 13 Luật Chứng khoán 2019, mệnh giá cổ phiếu, chứng chỉ quỹ chào bán ra công chúng là 10 nghìn đồng.
  • Mệnh giá của trái phiếu chào bán ra công chúng là 100 nghìn đồng và bội số của 100 nghìn đồng.
  • Như vậy, mệnh giá cổ phiếu là 10.000 đồng. Các sàn giao dịch chứng khoán sẽ quy định giá mức giá tối thiểu mà nhà đầu tư phải bỏ ra khi tham giao dịch cổ phiếu.

Mua bán cổ phiếu ở đâu

  • Việc mua bán cổ phiếu sẽ được thực hiện thông qua sàn giao dịch chứng khoán.
  • Điều kiện bắt buộc để mua bán cổ phiếu thông qua sàn chứng khoán là phải có tài khoản tại một công ty chứng khoán (Khoản 1 Điều 6 Thông tư 120/2020/NĐ-CP). Bởi vậy, nhà đầu phải đến một trong những công ty chứng khoán được thành lập hợp pháp để mở tài khoản.
  • Bên cạnh đó, nhà đầu tư được mở nhiều tài khoản giao dịch chứng khoán theo nguyên tắc tại mỗi công ty chứng khoán nhà đầu tư chỉ được mở 01 tài khoản giao dịch chứng khoán (ngoại trừ các trường hợp quy định tại các khoản 4, 5, 6, 7, 8 Điều 6, Điều 9, Điều 10 và Điều 11 Thông tư 120/2020/NĐ-CP).
  • Hiện nay, đa số các công ty chứng khoán mở tài khoản là miễn phí. Các công ty chứng khoán sẽ hỗ trợ, hướng dẫn khách hàng mà không thu bất kỳ chi phí nào và không có quy định gì về việc phải nộp bao nhiêu tiền vào tài khoản chứng khoán. Tuy nhiên, người giao dịch phải đáp ứng điều kiện là đủ 18 tuổi trở lên theo đúng quy định về năng lực trách nhiệm dân sự và đủ đáp ứng tham gia giao dịch.
  • Sau khi có tài khoản thì có thể tham gia giao dịch mua bán cổ phần đã niêm yết thông qua sàn giao dịch chứng khoán. Các Công ty chứng khoán sẽ hỗ trợ và hướng dẫn nhà đầu tư thao tác mua – bán cổ phần đã niên yết thông qua việc khớp lệnh trên website hoặc phần mềm.
Mua bán cổ phiếu ở đâu
Mua bán cổ phiếu ở đâu

Thuế, phí phải đóng khi mua bán cổ phiếu

Khi giao dịch chứng khoán cũng như giao dịch các loại hàng hoá khác, nếu có phát sinh thu nhập từ việc mua bán chứng khoán, cá nhân phải chịu các loại thuế, phí như sau:

  • Thuế suất đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán là 0,1% trên giá bán chứng khoán từng lần (theo khoản 10 Điều 1 Nghị định 12/2015/NĐ-CP)

Công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại nơi cá nhân lưu ký chứng khoán, công ty quản lý quỹ có trách nhiệm khấu trừ thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán theo mức 0,1% trên giá bán chứng khoán từng lần.

  • Phí khi mua bán chứng khoán: Theo Phụ lục tại Thông tư 128/2018/TT-BTC cũng nêu rõ, mức phí mua bán chứng không được thu quá 5% giá trị của một lần giao dịch nhưng mức sàn lại không quy định. Cụ thể, phí giao dịch này sẽ được các sàn giao dịch chứng khoán quy định.

Nên mua bán cổ phiếu hay trái phiếu

  • Cổ phiếu và trái phiếu đều được mua bán trên thị trường chứng khoán và đều có rủi ro về giá do quy định cung cầu quyết định.
  • Cổ phiếu thường là công cụ đầu tư ngắn hạn, trái phiếu thì được nắm giữ trong thời gian lâu hơn.
  • Lợi nhuận do cổ phiếu mang lại sẽ lớn hơn nhưng đi kèm với đó là mức độ rủi ro. Trái phiếu có mức độ rủi ro thấp hơn vì lãi suất cố định và họ thường có lợi nhuận thấp hơn.
  • Do đó, việc nên đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu phụ thuộc vào khả năng tài chính, thời gian cần thu hồi vốn và mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư.

Chế tài xử phạt khi gian lận trong mua bán cổ phiếu

Theo Điều 12 Luật Chứng khoán 2019, một số hành vi bị nghiêm cấm trong mua bán giao dịch chứng khoán như:

  • Trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện hành vi gian lận, lừa đảo, làm giả tài liệu, tạo dựng thông tin sai sự thật hoặc công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin hoặc bỏ sót thông tin cần thiết gây hiểu nhầm nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến hoạt động chào bán, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán, cung cấp dịch vụ về chứng khoán.
  • Sử dụng thông tin nội bộ để mua, bán chứng khoán cho chính mình hoặc cho người khác; tiết lộ, cung cấp
  • Theo Khoản 3 Điều 132 Luật Chứng khoán 2019, mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm đối với các hành vi như trên là 10 lần khoản thu trái pháp luật có được từ hành vi vi phạm.
  • Trường hợp không có khoản thu trái pháp luật hoặc mức phạt tính theo khoản thu trái pháp luật thấp hơn mức phạt tiền tối đa quy định tại khoản 4 Điều này thi áp dụng mức phạt tiền tối đa quy định tại khoản 4 Điều này (03 tỷ đồng).

Nói tóm lại, so với việc gửi tiền tiết kiệm hay mua trái phiếu, đầu tư vào cổ phiếu sẽ mang lại lợi nhuận tiềm năng cao hơn nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro hơn. Vậy nên, bạn sẽ là người quyết định, bạn sẽ lựa chọn đầu tư vào đâu để phù hợp với điều kiện và mong muốn của bản thân.

Trên đây là toàn bộ thông tin về Cổ phiếu là gì? Thông tin cơ bản khi đầu tư cổ phiếu cho người mới từ A-Z mà Dinhnghia.vn tổng  hợp được. Chúc bạn có thêm những kiến thức bổ ích trước khi tham gia đầu tư nhé.

Please follow and like us: