Thường biến là gì là thắc mắc được rất nhiều người quan tâm và tìm hiểu nhằm có thêm các kiến thức sinh học áp dụng trong cuộc sống và học tập. Thường biến cũng là bài giảng quan trọng nằm trong chương trình sinh học lớp 9. Cùng DINHNGHIA.VN tìm hiểu khái niệm thường biến là gì, đặc điểm của thường biến, vai trò và ý nghĩa của thường biến là gì trong cuộc sống qua bài viết sau đây nhé!. 

Khái niệm thường biến là gì? 

Thường biến là gì? – Thường biến chính là những biến đổi dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường ở dạng kiểu hình phát sinh trong đời cá thể. Sự biến đổi của thường biến phụ thuộc vào môi trường lẫn kiểu gen. Tuy nhiên trên thực tế yếu tế về kiểu gen không ảnh hưởng quá nhiều đến sự biến đổi và được xem như không biến đổi. Chính vì vậy có thể khẳng định thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

Thường biến chỉ biến đổi về kiểu hình và không biến đổi kiểu gen, thường biến không di truyền từ thế hệ bố mẹ sang các đời sau. Có thể dễ dàng nhận ra thường biến thông qua các biểu hiện đồng loạt theo một hướng xác định của các loại thực vật hay động vật. Các biến đổi này tương ứng với điều kiện môi trường tác động lên kiểu hình của cá thể. 

Thường biến là kiểu biến đổi không gây ảnh hưởng đến chất lượng của cá thể, nó chỉ tác động đến kiểu hình bên ngoài. Nhờ vậy mà thường biến giúp các loại sinh vật thích nghi và thay đổi phù hợp với từng dạng môi trường. Đây là kiểu biến đổi có lợi đối với cả thực vật lẫn các loài động vật. Biến đổi thường biến mang đến các ưu điểm và lợi ích hơn so với đột biến gây thay đổi gen. 

khái niệm thường biến là gì
Sự thay đổi của kiểu hình của một số loài trong những môi trường khác nhau

Thường biến là gì cho ví dụ? 

Thường biến là gì cho ví dụ? – Thường biến về bản chất chính là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường. 

Ví dụ 1:  

  • Hoa liên hình. Màu sắc của hoa liên hình có thể thay đổi không phụ thuộc bố mẹ mà là do nhiệt độ môi trường. Lấy giống F1 hoa liên hình đỏ nhân giống với F1 hoa liên hình đỏ sẽ cho ra dòng con lai F2 có ¼ là hoa liên hình màu trắng và ¾ là hoa màu đỏ. 
  • Hoa liên hình đỏ giống thuần chủng sẽ cho ra hoa màu trắng khi trồng ở nhiệt độ 350 độ C. Thế hệ sau của hoa liên hình trắng sẽ cho ra hoa màu đỏ nếu trồng ở nhiệt độ 200 độ C. Sau đó lại cho giống hoa liên hình trắng thuần chủng trồng ở 350 độ C và 200 độ C đều cho ra hoa trắng. 
  • Có thể khẳng định dòng bố mẹ không di truyền các tính trạng sẵn có của mình sang dòng con mà di truyền một kiểu gen. Kiểu gen này sẽ quy định các phản ứng của cơ thể cây con trước môi trường. Đây chính là thường biến, là sự tương tác giữa môi trường và kiểu gen. 

Ví dụ 2:

  • Cây rau mác khi còn mọc trong nước có lá hình tròn, mặt lá và độ dày lá mảnh. 
  • Tuy nhiên khi chúng vươn ra khỏi mặt nước sẽ thường biến tác động với môi trường tạo ra lá hình mũi mác vươn thẳng. 

Đặc điểm của thường biến là gì? 

Đặc điểm của thường biến là gì? 

  • Không di truyền.
  • Tương ứng với điều kiện môi trường dẫn đến biến đổi đồng loạt theo một hướng xác định.
  • Không liên quan đến biến đổi kiểu gen.

Mức phản ứng của thường biến là gì? 

Mức phản ứng là gì? Hay mức phản ứng của thường biến là gì? – Đây chính là giới hạn thường biến của một kiểu gen (hoặc chỉ một gen hoặc nhóm gen) điều kiện môi trường khác nhau. Mỗi gen có mức phản ứng riêng, các kiểu gen khác nhau sẽ quy định mức phản ứng khác nhau. 

Các kiểu gen chịu ảnh hưởng nhiều của điều kiện môi trường là kiểu gen có mức phản ứng rộng. Ngược lại kiểu gen ít chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường sẽ có mức phản ứng hẹp. Kiểu gen quy định giới hạn năng suất cây trồng hay vật nuôi. Trong giới hạn của mức phản ứng do kiểu gen quy định, kĩ thuật quyết định năng suất cụ thể của giống. Tác động của giống và biện pháp kĩ thuật sẽ quyết định năng suất. 

Nguyên nhân của thường biến là gì? 

Nguyên nhân của thường biến là gì? – Do các rối loạn các quá trình sinh lí sinh hóa trong tế bào. Điều này dẫn đến sự thay đổi của điều kiện môi trường. 

Ý nghĩa của thường biến là gì? 

Ý nghĩa của thường biến là gì? 

  • Giúp thực vật và động vật thích nghi với môi trường luôn thay đổi, có lợi cho bản thân sinh vật. 
  • Không di truyền các tính trạng xấu sang dòng F2. 
  • Biến đổi vật chất di truyền, biến đổi kiểu hình, không biến đổi gen. 

Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình

  • Theo những nghiên cứu về thường biến thì cha mẹ không truyền cho con những kiểu hình (tính trạng) đã được hình thành sẵn mà lại truyền cho con kiểu gen quy định cách phản ứng của kiểu hình đó trước môi trường. 
  • Tính trạng (kiểu hình) chính là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen với môi trường.
  • Tính trạng chất lượng sẽ phụ thuộc chủ yếu bởi kiểu gen, chứ không phải môi trường.
  • Tính trạng số lượng lại chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường hay kĩ thuật chăn nuôi, trồng trọt.

Tìm hiểu về thường biến ở người

Thường biến ở người có thể biểu thị thông qua việc cùng ở dưới một môi trường nhưng có người da trắng và da đen, da vàng. Hay mùa hè tóc sẽ mọc nhiều hơn đến mùa đông tóc sẽ thưa và rụng nhiều. Da vào mùa hè thường đổ dầu và mùa đông lại khô nứt. 

DINHNGHIA.VN vừa cung cấp đến quý vị và các bạn giải đáp cho câu hỏi thường biến là gì cùng với những nội dung liên quan. Hy vọng bài viết đã mang đến những thông tin hữu ích đến quý vị và các bạn về chủ đề thường biến là gì. Chúc bạn luôn học tốt!. 

Xem chi tiết:

Xem thêm: 

Please follow and like us:
 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *