điện dung của tụ điện phẳng và hình ảnh tụ điện phẳng

Các dạng bài tập về điện dung của tụ điện phẳng là một dạng bài tập quan trọng trong chương trình vật lý 11. Vậy điện dung của tụ điện phẳng là gì? Công thức và cách giải một số bài tập về phần kiến thức này ra sao? Hãy cùng DINHNGHIA.VN tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Khái niệm tụ điện phẳng 

Tụ điện là một hệ gồm hai vật dẫn, các vật này được đặt gần nhau và ngăn cách bằng một lớp cách điện. Chức năng chính của tụ điện phẳng là dùng để chứa điện tích.

Về cấu tạo, tụ điện phẳng gồm hai bản kim loại phẳng được đặt song song với nhau. Hai bản kim loại này ngăn cách nhau bằng một lớp điện môi. Để tích điện cho tụ điện,

Để tích điện cho tụ điện phẳng, người ta thường nối hai bản của tụ điện với hai cực của nguồn điện. Trong đó, bản nối cực dương sẽ được tích điện dương và bản nối cực âm sẽ tích điện âm.

Khái niệm và công thức điện dung của tụ điện phẳng

Điện tích Q một tụ điện phẳng tích được sẽ tỉ lệ thuận với hiệu điện thế U đặt giữa hai bản của tụ điện phẳng đó.

Công thức điện dung của tụ điện phẳng như sau:

Q = CU hay \(C = \frac{Q}{U}\)

Trong đó, C là điện dung của tụ điện phẳng nói riêng và tụ điện nói chung. Đại lượng này đặc trưng cho khả năng tích điện của một tụ điện phẳng ở một hiệu điện thế nhất định. Tức là, dưới một hiệu điện thế U nhất định, tụ điện phẳng có điện dung C sẽ tích được điện tích Q.

Từ đó có thể kết luận, Điện dung của tụ điện phẳng được xác định bằng tỉ số giữa điện tích Q của tụ điện và hiệu điện thế U giữa hai bản của tụ điện đó.

Điện dung của một tụ điện phẳng có đơn vị riêng là fara và được ký hiệu là F. Thông thường, các tụ điện có điện dung từ \(10^{-12} F\) đến \(10^{-6} F\). Các quy đổi đơn vị này như sau:

  • 1 micrôfara \(\left ( \mu F \right )\)= \(10^{-6} F\).
  • 1 nanôfara (nF) = \(1.10^{-9} F\)
  • 1 picôfara (pF) = \(1.10^{-12} F\)

Ngoài công thức trên, người ta còn có thể tính điện dung của tụ điện phẳng bằng công thức:

C = \frac{\varepsilon S}{4Kd\Pi }

Trong đó:

  • C: là điện dung tụ điện phẳng, có đơn vị là Fara (F)
  • \(\varepsilon\): Là hằng số điện môi lớp cách điện.
  • d: là chiều dày của lớp cách điện trong tụ điện.
  • S: là diện tích bản cực của tụ điện phẳng.
  • k là hằng số có giá trị bằng 9.109

điện dung của tụ điện phẳng và kí hiệu của tụ điện phẳng trong mạch điện

Một số dạng bài tập về điện dung của tụ điện phẳng

Dạng bài tập chủ yếu nhất của phần kiến thức này là tính điện dung, điện tích và hiệu điện thế của tụ điện phẳng.

Để làm dạng bài tập này, ta sử dụng các công thức sau:

C = \frac{Q}{U}=\frac{\varepsilon S}{4Kd\Pi }

Tuy nhiên, ta cần lưu ý, khi nối tụ vào nguồn: U = hằng số, ngược lại khi ngắt tụ khỏi nguồn: Q = hằng số nhé.

Bài 1:

Cho tụ điện phẳng bản tròn có bán kính bằng 4cm, hai bản cách nhau một khoảng d = 4cm. Nối tụ với một hiệu điện thế có U = 100V. Tìm điện dung và điện tích của tụ điện phẳng?

Với ví dụ này, ta chỉ cần sử dụng công thức: C = \frac{\varepsilon S}{4Kd\Pi }

Trong đó; S là diện tích bản hình tròn nên \(S=\Pi r^{2}=\Pi .25.10^{-2}\)

Vậy thay số ta được \(C=0,17\times 10^{-9}F = 0,17nF\)

Bài 2:

Một tụ phẳng đặt trong không khí có các bản hình tròn đường kính 12cm, khoảng cách giữa 2 bản của tụ là 1cm. Tụ điện được nối với hiệu điện thế 300V

  • Tính điện tích q của tụ điện phẳng này.
  • Ngắt điện khỏi nguồn, nhúng tụ điện vào chất điện môi có hằng số điện môi là 2. Tính điện dung của tụ.

Giải:

Áp dụng công thức như ví dụ 1, ta có \(C = 10^{-11}F = 0,01 nF\)

Khi ngắt nguồn:

Lúc này, tụ điện vẫn ở trạng thái cô lập nhưng môi trường thay đổi nên hàng số điện môi cũng đã thay đổi, suy ra: \(C_{1} = \varepsilon C = 2.0,01= 0,02 nF\)

Bài 3:

Một tụ phẳng đặt trong không khí có điện dung C = 600 pF. Hiệu điện thế U giữa hai bản tụ là 600V. Hãy tính điện tích của tụ điện phẳng này khi:

Ngắt tụ ra khỏi nguồn, đưa hai bản tụ ra xa để tăng khoảng cách của chúng lên gắp đôi. Tính điện dung \(C_{1}\)

Giải:

Khi ngắt nguồn ta có hệ thức \(\frac{C_{1}}{C} = \frac{d}{d^{‘}}\) suy ra: \(C_{1}= \frac{Cd}{d^{‘}}=300pF\)

Với dạng bài này, đề có thể yêu cầu tính thêm hiệu điện thế U và năng lượng Q. Để giải các yêu cầu này, chúng ta cần áp dụng công thức: \(C = \frac{Q}{U}\) để tính U và Q nhé.

điện dung của tụ điện phẳng và hình ảnh tụ điện phẳng

Vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong về tụ điện phẳng cũng như công thức và một số dạng bài tập về điện dung của tụ điện phẳng rồi. Đây là một dạng bài tập trọng tâm trong chương trình vật lý 11. Vì thế, nếu có bất cứ thắc mắc nào về điện dung của tụ điện phẳng, hãy để lại nhận xét dưới đây để cùng DINHNGHIA.VN trao đổi và tìm hiểu nhé.

Xem thêm >>> Sự nhiễm điện do cọ xát là gì? Lý thuyết và Cách giải một số bài tập

Please follow and like us:
 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *